Tijdens de raadsvergadering van 15 december 2025 sprak VVD-raadslid Jeffrey van Gils namens de Zoetermeerse VVD over twee ingrijpende voorstellen: de beleidsregel Betaalbare woningen bouwen en behouden en het nieuwe Volkshuisvestingsprogramma. Beide stukken zetten de koers uit voor de woningbouw tot ver na 2030. De Zoetermeerse VVD steunt de ambitie om te bouwen, maar waarschuwt tegelijk voor regels die op papier mooi ogen en in de praktijk juist woningbouw blokkeren.
Van Gils liet er geen twijfel over bestaan dat de VVD groot voorstander is van bouwen. ‘Er kan geen enkele twijfel over bestaan dat wij een groot voorstander zijn van de woningbouwambities’, stelde hij. Het Volkshuisvestingsprogramma bundelt grotendeels projecten die al in voorbereiding zijn, projecten waar de VVD zich al langer achter schaart. Tegelijk ziet de VVD dat het programma vooral een optelsom is van bestaande plannen en dat een echte toekomstvisie nog te veel ontbreekt. Juist daar ligt volgens Van Gils een gemiste kans. ‘Een grote kans voor dit volkshuisvestingsprogramma is om ook wel echt iets meer echte visie toe te voegen’.
Dat gebrek aan scherpte werd voor de VVD zichtbaar bij grote ontwikkellocaties zoals Voorweg Centrum. Die plannen zijn cruciaal voor de toekomstige woningbouw, maar ontbreken nog in de uitgewerkte programmering. Van Gils wees erop dat dit later tot verwarring kan leiden. ‘Als mensen over acht jaar terugkijken naar wat stond hier nou en hoe passen we dat hier in, dan kan het maar helder zijn’. Met het door de VVD ingediende amendement zou worden vastgelegd dat kansrijke projecten die nog niet concreet zijn uitgewerkt, wel degelijk binnen het volkshuisvestingsprogramma kunnen landen, zonder dat ze later ten onrechte als strijdig met vastgesteld beleid worden gezien. Dat amendement werd door de raad aangenomen.
Een tweede belangrijk punt voor de VVD betrof de beleidsregel betaalbare woningen, waarin het college vergaande eisen stelt aan sociale huur en betaalbare koop. Van Gils erkende de wens om speculatie tegen te gaan en starters een kans te geven. ‘Het is inderdaad niet de bedoeling dat zo’n woning wordt opgekocht door speculanten’, zei hij. De VVD steunt daarom ook de zelfbewoningsplicht. Maar volgens Van Gils schiet het college door door mensen die een woning tegen de marktprijs kopen, vervolgens te beperken bij doorverkoop. ‘Wij vinden het dan heel gek dat we de mensen die deze tegen de echte prijs kopen, gaan verbieden om dat huis om welke reden dan ook te verkopen tegen de echte prijs’.
In het debat werd Van Gils bevraagd over inkomensgrenzen en betaalbaarheid. Zijn antwoord was helder en consistent: betaalbaarheid bereik je niet door steeds meer beperkingen op te leggen, maar door voldoende aanbod te creëren. ‘Waar wij het zeker niet willen leggen, is dat we van die eerste koper vragen: u mag niet het volledige verkoopbedrag vragen’. Dat vindt de VVD onrechtvaardig tegenover starters, die zo worden belemmerd in hun volgende stap op de woningmarkt.
Ook wees Van Gils op het risico van rigide inkomensgrenzen. Een alleenverdiener met een goed inkomen, maar beperkte woonwensen, zou volgens de VVD niet uitgesloten mogen worden van een klein appartement. ‘Met dit plan ontnemen we iemand de vrijheid om daar gewoon zelf een keuze over te maken’. De VVD diende daarom amendementen in om de zelfbewoningsplicht te behouden, maar aanvullende beperkingen zoals maximuminkomens en doorverkooprestricties te schrappen. Deze amendementen werden helaas niet aangenomen.
Het meest fundamentele bezwaar van de VVD zit echter in de optelsom van eisen. In meerdere wijken wordt veertig procent sociale huur verlangd, terwijl tegelijkertijd onvoldoende financiële dekking beschikbaar is. Van Gils wees erop dat sociale huur fors gesubsidieerd moet worden en dat het Rijk slechts een deel bijdraagt. ‘In de commissie Stad kon de wethouder niet zeggen hoe we dat gaan betalen’. De VVD vreest dat Zoetermeer te veel leunt op projecten uit het verleden en te weinig ruimte laat voor nieuwe initiatieven. ‘Wij maken ons zorgen dat we met deze eisen de toekomstige woningmarkt in Zoetermeer stilleggen’.
De boodschap van de VVD is daarmee liberaal en nuchter. Ambitie is nodig, maar moet wel uitvoerbaar blijven. ‘Ja, 16.000 woningen echt bouwen, ja hoge betaalbaarheidsambities stellen, ja speculanten weren’, aldus Van Gils: ‘maar nee, geen onbetaalbare eisen stellen’. De raad nam uiteindelijk zowel het Volkshuisvestingsprogramma als de beleidsregel aan. De fractie stemde voor het Volkshuisvestingsprogramma maar -omdat de amendementen waren verworpen- tegen de Beleidsregel betaalbare woningen bouwen en behouden.
