De gemeenteraad van Zoetermeer heeft in zijn vergadering van 28 oktober 2025 het gewijzigde raadsvoorstel Procesvoorstel participatie Visie Sterke Sociale Basis vastgesteld. Daarmee geeft de raad groen licht voor een breed participatietraject waarin inwoners, maatschappelijke organisaties en vrijwilligers actief meedenken over de toekomst van de sociale samenhang in de stad. VVD-raadslid Rob Duiven benadrukte bij de behandeling in de commissie Samenleving het belang van dit besluit: ‘Een sterke sociale basis begint niet in het stadhuis, maar bij de mensen zelf, in buurten, verenigingen en vrijwilligersnetwerken. Juist daarom is het goed dat de gemeente nu de inwoners nadrukkelijk betrekt bij het vormgeven van dit beleid‘.
De visie vloeit voort uit het in 2023 vastgestelde plan Integraal werken aan een gezonde stad, waarin de ambitie centraal staat om Zoetermeerders zo lang mogelijk gezond en veerkrachtig te laten leven. Een sterke sociale basis (het geheel van buren, vrijwilligers, verenigingen en zorgzame netwerken) is daarin onmisbaar. De gemeente wil inwoners nadrukkelijk betrekken bij het vormgeven van beleid dat deze basis versterkt.
De visie vertrekt vanuit het perspectief van de inwoner: een gezonde samenleving ontstaat in de stad zelf. Burgers weten immers vaak het beste wat er nodig is in hun eigen wijk of straat. ‘De gemeente wil minder aanbodgericht en meer vraaggestuurd werken’, zo staat in de toelichting. ‘De ideeën en oplossingen van inwoners moeten leidend zijn’.
Daarom wordt de komende maanden een uitgebreid participatietraject opgestart. In alle wijken gaan netwerkregisseurs in gesprek met bewoners, vrijwilligersorganisaties, maatschappelijke partners en de Adviesraad Sociaal Domein. De gesprekken vinden plaats op laagdrempelige plekken als winkelcentra, buurtbijeenkomsten, moskeeën en kerken. Daarnaast komt er een digitale vragenlijst via het platform Doe Mee Zoetermeer en wordt op 13 november het congres Sterke Sociale Basis georganiseerd, waar ook input wordt verzameld.
De raad heeft drie concrete doelen vastgesteld: het verkennen van draagvlak, het vergroten van de kwaliteit van beleid en plannen, en het stimuleren van bewustwording en creativiteit in de stad. Inwoners worden op drie niveaus betrokken: informeren, consulteren en coproduceren. Dat betekent dat zij niet alleen hun mening kunnen geven, maar ook daadwerkelijk meewerken aan de verdere uitwerking van plannen.
Tijdens de eerdergenoemde commissiebehandeling sprak VVD-raadslid Rob Duiven waardering uit voor de insteek van het voorstel, maar hij vroeg ook om meer scherpte. ‘De doelstelling van het procesvoorstel is sympathiek en herkenbaar: participatie moet draagvlak en kwaliteit versterken’, zei hij: ‘Maar hoe zorgt het college dat participatie niet een doel op zich wordt, maar echt leidt tot betere plannen? Hoe wordt zichtbaar gemaakt dat de inbreng van inwoners daadwerkelijk wordt meegenomen?’.
De wethouder erkende die zorg en reageerde met een aanpassing in het raadsvoorstel van het tijdpad van het traject. Op voorstel van Duiven is dit tijdpad in de tekst van het raadsvoorstel en procesvoorstel zelf verruimd. Daarmee is geborgd dat inwoners en partners deelnemen binnen een helder en democratisch vastgesteld kader.
Het participatietraject loopt tot eind november 2025. De resultaten worden verwerkt in de definitieve Visie Sterke Sociale Basis, die in het eerste kwartaal van 2026 ter besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd.
