Het was de afgelopen periode een paar keer heet, extreem heet zelfs. En bij temperaturen die richting de 35 graden gaan, volgt al snel de discussie over klimaatverandering. In gesprekken daarover hoor ik nog weleens het verwijt dat de VVD de klimaatcrisis jarenlang heeft ontkend en daarmee medeschuldig is aan de steeds extremere hitte.
Laat één ding duidelijk zijn: het klimaat verandert en menselijk handelen draagt daar in belangrijke mate aan bij. De stijgende gemiddelde temperatuur vergroot bovendien de kans op extreme hitte. Daarover hoeven we wat mij betreft geen achterhoedegevecht meer te voeren.
Natuurlijk draagt ook de VVD verantwoordelijkheid voor het klimaatbeleid van de afgelopen decennia. De partij regeerde lang en vaak. Wie bestuurt, kan niet alleen de successen opeisen en voor wat minder goed ging naar anderen wijzen. Maar dat betekent nog niet dat je klimaatverandering (laat staan een afzonderlijke hittegolf) simpelweg op het conto van de VVD kunt schrijven.
Wie kijkt naar wat de partij daadwerkelijk heeft opgeschreven, ziet een genuanceerder beeld. De landelijke VVD onderschrijft de Europese doelstelling van klimaatneutraliteit in 2050. In eerdere verkiezingsprogramma’s koos de partij voor uitvoering van het Klimaatakkoord van Parijs, CO₂-reductie, duurzame energie én kernenergie. De discussie binnen de VVD gaat dan ook al geruime tijd veel minder over óf we moeten verduurzamen dan over hoe we dat doen: effectief, betaalbaar, technisch haalbaar en bij voorkeur in Europees verband.
Ook in Zoetermeer kun je moeilijk volhouden dat de VVD klimaatbeleid principieel afwijst. In het nieuwe coalitieakkoord Thuiskomen in Zoetermeer. Merkbaar beter., dat VVD, D66, PRO Zoetermeer en CDA samen sloten, wordt het groener maken van de stad expliciet als speerpunt genoemd. En terecht. Meer bomen en groen, verduurzaming van woningen, een klimaatbestendige openbare ruimte en een verstandige energietransitie zijn niet links of rechts. Het zijn praktische antwoorden op een veranderend klimaat.
Waar liberalen soms wél van mening verschillen met andere partijen, is de weg ernaartoe. Niet iedere maatregel met het etiket ‘klimaat’ is automatisch verstandig. Wat kost zo’n maatregel? Hoeveel CO₂ scheelt hij werkelijk? Is hij voor inwoners en ondernemers te dragen? En heeft (lokaal) beleid daadwerkelijk effect? Daar mag het politieke debat naar mijn mening best stevig over worden gevoerd.
Dus ja: spreek de (Zoetermeerse) VVD gerust aan op de politieke keuzes die zij heeft gemaakt. Dat hoort bij een partij die jarenlang bestuursverantwoordelijkheid heeft gedragen. Maar wie bij iedere hittegolf simpelweg concludeert: ‘Zie je wel, de schuld van de VVD’, maakt het zichzelf wel erg gemakkelijk. Dat is geen serieuze beoordeling van klimaatbeleid, maar met de politieke thermometer in de hand de schuldvraag beantwoorden.
