Met de installatie van het nieuwe college krijgt Zoetermeer zeven wethouders. Dat is één meer dan in de vorige bestuursperiode. Een begrijpelijke vraag is dan: is dat veel?
Wat zeggen de cijfers? Zoetermeer telt ongeveer 131.000 inwoners. Met zeven wethouders komt dat neer op ongeveer 18.700 inwoners per wethouder. Vergeleken met gemeenten van vergelijkbare omvang is dat relatief ruim bemeten. In Amersfoort, Enschede en Apeldoorn ligt het aantal inwoners per wethouder rond de 27.000 tot 28.000. In Haarlem zelfs boven de 33.000. Ook Dordrecht en Zwolle doen het met minder wethouders per inwoner. Dat betekent niet automatisch dat Zoetermeer verkeerd bezig is. Cijfers vertellen immers nooit het hele verhaal.
Zo is er sprake van een toenemende complexiteit van het gemeentebestuur. Woningbouw, jeugdzorg, energietransitie, mobiliteit, veiligheid en economische ontwikkeling vragen veel aandacht. Gemeenten hebben bovendien de afgelopen decennia veel extra verantwoordelijkheden van het Rijk gekregen. Een extra wethouder kan dan zorgen voor kleinere portefeuilles, meer bestuurlijke aandacht en meer slagkracht bij ingewikkelde dossiers.
Daar staat tegenover dat meer bestuurders niet automatisch leiden tot beter bestuur. Iedere extra wethouder brengt kosten met zich mee. Daarnaast betekent een groter college vaak meer overleg en afstemming. Soms geldt ook in het openbaar bestuur dat meer handen aan het stuur niet vanzelf tot betere resultaten leiden.
Het aantal wethouders is bovendien niet uitsluitend een bestuurlijke keuze. Bij coalitievorming speelt ook de wens mee om meerdere partijen bestuurlijk te vertegenwoordigen. Ik vind dat begrijpelijk en politiek goed verdedigbaar. Dat betekent dat de omvang van een college daardoor mede wordt bepaald door politieke verhoudingen en niet uitsluitend door bestuurlijke noodzaak. Die twee uitgangspunten zijn beide valide maar hoeven elkaar niet te overlappen.
Wat mij betreft is zeven wethouders evenwel geen buitensporig aantal. Het blijft binnen de wettelijke mogelijkheden en daarvoor zijn mijns inziens goede argumenten aan te voeren. Tegelijkertijd mag best worden vastgesteld dat Zoetermeer hiermee aan de royale kant zit van wat gebruikelijk is bij vergelijkbare gemeenten.
Maar zal niet het aantal wethouders bepalend zijn voor het oordeel van inwoners, maar het resultaat. Als woningen worden gebouwd, de stad bereikbaar blijft, de financiën op orde zijn en inwoners merken dat problemen worden aangepakt, zal uiteindelijk vrijwel niemand wakker liggen van de vraag of dat door vijf, zes of zeven wethouders gebeurt.
Deze column geeft de mening van Rob Duiven weer en niet het standpunt van de (fractie van de) Zoetermeerse VVD
