Een begroting die sluit. Dat klinkt geruststellend. En de Zoetermeerse begroting voor 2027 ís ook structureel sluitend. Maar wie alleen naar volgend jaar kijkt, mist volgens mij het belangrijkste deel van het verhaal. Want achter die keurige cijfers doemt een minder comfortabel meerjarenperspectief op. De financiële ruimte wordt kleiner. Dat klinkt mij bekend in de oren.
In de vorige raadsperiode was ik voorzitter van het landelijk actiecomité Raden in Verzet. Wat in Zoetermeer begon, groeide uit tot een landelijke beweging van raadsleden die aandacht vroeg voor de financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten. Ik heb die boodschap bij verschillende gelegenheden mogen uitdragen, onder meer richting de VNG en de landelijke politiek. Onze boodschap paste uiteindelijk op een button: geen taken zonder knaken.
Daar zat een serieus bestuurlijk probleem achter. Het Rijk kan gemeenten wel verantwoordelijk maken voor jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en tal van andere voorzieningen, maar bij die verantwoordelijkheid hoort voldoende geld. Wie de taak overdraagt maar het geld achterhoudt om die taak uit te voeren, brengt gemeenten uiteindelijk in een onmogelijke positie.
Precies daarom verdient het Zoetermeerse meerjarenperspectief aandacht. Niet om onmiddellijk de alarmbel te luiden. Wel om, net als in 2025, tijdig keuzes te maken. Reserves kunnen tijdelijk lucht geven, maar een spaarpot kun je maar één keer leeghalen. Structurele uitgaven vragen uiteindelijk om structurele inkomsten.
Door een liberale bril bekeken: een overheid moet niet méér uitgeven dan zij op langere termijn verantwoord kan betalen. Geld van de gemeente is uiteindelijk geld van inwoners en ondernemers. Daar ga je zorgvuldig mee om. Dus eerst kijken wat echt nodig is, prioriteiten stellen, kritisch zijn op de eigen organisatie en niet automatisch naar hogere lokale lasten grijpen. Kortom: zinnig en zuinig omgaan met gemeenschapsgeld!
Maar gezonde overheidsfinanciën vragen naar mijn mening óók om een betrouwbare rijksoverheid. Den Haag kan niet onbeperkt bestellen en vervolgens Zoetermeer de rekening laten betalen. De begroting voor 2027 sluit. Mooi. De echte opdracht begint bij 2028. En daarvoor geldt nog altijd dat eenvoudige adagium: taken en knaken moeten structureel in balans zijn.
Deze column geeft de mening van Rob Duiven weer en niet het standpunt van de (fractie van de) Zoetermeerse VVD
