‘De overlast en onveiligheid door fatbikes in onze stad is geen incident meer, maar een structureel probleem’, zegt VVD-fractievoorzitter Lisette Sandifort. ‘In winkelstraten, op schoolpleinen en zelfs in winkelcentra zien we dagelijks hoe jongeren met hoge snelheid door de stad razen. Dat zorgt niet alleen voor ergernis, maar vooral voor gevaar’.
Op maandag 6 oktober werd dit onderwerp uitgebreid besproken in de commissie Stad, op initiatief van de Zoetermeerse VVD samen met diverse andere fracties. De zorgen werden breed gedeeld. Winkeliers, scholen en inwoners klagen al maanden over fatbikes die met dertig tot veertig kilometer per uur over stoepen en door winkelpassages rijden, vaak zonder helm en zonder enig besef van de risico’s. ‘Bijna iedere Zoetermeerder heeft inmiddels wel een onveilige situatie meegemaakt’, aldus Sandifort. ‘We horen het overal terug, van ouders, leraren en ondernemers. Het is wachten tot het echt misgaat, en eerlijk gezegd: dat is het soms al’.
De VVD is blij dat het college heeft aangekondigd nog dit jaar met een actieplan te komen. Daarin worden maatregelen uitgewerkt voor handhaving, bewustwording en inrichting van de openbare ruimte. Voor de VVD is vooral belangrijk dat er niet alleen gepraat, maar ook gehandeld wordt. ‘We moeten niet accepteren dat onze stoepen en pleinen racebanen worden. De regels zijn er, nu moeten ze ook worden toegepast’, zegt Sandifort: ‘Wie zich niet aan de verkeersregels houdt, hoort direct een boete te krijgen. Eerst waarschuwen is geen optie meer’.
De problematiek beperkt zich niet tot Zoetermeer. Ook in andere steden groeit de frustratie over fatbikes die nauwelijks van opgevoerde e-bikes te onderscheiden zijn. In gemeenten als Enschede wordt zelfs gewerkt aan een lokaal verbod in de binnenstad. Tegelijkertijd waarschuwen juristen dat landelijke wetgeving achterloopt: de fatbike wordt nog steeds als gewone elektrische fiets beschouwd, zolang hij technisch niet is opgevoerd. Dat maakt lokaal optreden lastig, maar niet onmogelijk. Sandifort: ‘Zoetermeer moet niet achterover leunen en wachten tot Den Haag iets regelt. We moeten doen wat binnen onze bevoegdheid ligt, juist om onze inwoners te beschermen’.
Tijdens de commissievergadering bleek dat er bij alle partijen bereidheid is om tot concrete stappen te komen. Handhaving speelt daarin een sleutelrol. De VVD vindt dat de capaciteit van handhavers moet worden uitgebreid, zodat gerichte controles mogelijk zijn op plekken waar het vaak misgaat. ‘We willen niet dat handhavers alleen kunnen reageren op meldingen’, legt Sandifort uit: ‘Er moet ruimte zijn voor zichtbaar en preventief optreden. Alleen dan verandert het gedrag op straat’.
Daarom kondigde de VVD aan op maandag 13 oktober een motie vreemd aan de orde van de dag in te dienen, met het verzoek om het aanstellen van extra handhavers expliciet op te nemen in het actieplan dat het college nu voorbereidt. Volgens Sandifort is dat een logische stap: ‘Als we het serieus menen met veiligheid, hoort daar voldoende handhavingskracht bij. Anders blijft het bij goede bedoelingen’.
Naast handhaving kijkt de VVD ook naar bewustwording onder jongeren en ouders. Campagnes, schoolprojecten en digitale meldpunten kunnen helpen om gedrag te beïnvloeden en de plekken met de meeste overlast in kaart te brengen. Ook slimme inrichting van de openbare ruimte kan bijdragen aan veiligheid, bijvoorbeeld door routes zo vorm te geven dat fatbikes niet overal met hoge snelheid kunnen passeren, zonder dat dit ten koste gaat van toegankelijkheid voor mindervaliden.
De fractie benadrukt dat het niet gaat om het wegzetten van jongeren, maar om verantwoordelijkheid nemen voor een veilig Zoetermeer. ‘De meeste jongeren bedoelen het niet verkeerd’, zegt Sandifort: ‘Maar we kunnen niet doen alsof het vanzelf goed komt. Onze taak is om grenzen te stellen, duidelijk te zijn en op te treden waar dat nodig is. Veiligheid hoort bij een leefbare stad’.
De Zoetermeerse VVD blijft het onderwerp de komende maanden nauwlettend volgen. Zodra het actieplan van het college wordt gepresenteerd, zal de fractie de inhoud kritisch beoordelen en zo nodig aanvullende voorstellen doen. Want, zoals Sandifort het samenvat: ‘We kunnen niet wachten tot er een ernstig ongeluk gebeurt om dan te zeggen: hadden we maar. Nu is het moment om door te pakken’.
