‘Afvalbeleid moet werken voor inwoners: met draagvlak, gemak en focus op wat echt het verschil maakt’. Met die woorden verwoordde VVD-raadslid Berend Aptroot het overkoepelende uitgangspunt van de Zoetermeerse VVD bij het vaststellen van het Afvalbeleidsplan 2026-2030. Op maandag 26 januari 2026 heeft de gemeenteraad van Zoetermeer ingestemd met het Afvalbeleidsplan 2026-2030, zoals gewijzigd door het door de VVD ingediende amendement ‘Oog voor gemak, samen naar lagere kosten’. Daarmee heeft de raad expliciet gekozen voor de koers die de Zoetermeerse VVD heeft voorgesteld. De VVD-fractie stemde uiteraard vóór het geamendeerde raadsvoorstel, dat nu de basis vormt voor het afvalbeleid in de komende jaren.
Het aannemen van het VVD-amendement markeert het sluitstuk van een intensief traject waarin afvalbeleid één van de meest besproken onderwerpen in de stad was. Een referendum, een burgerberaad en uitvoerige debatten in commissie en raad maakten duidelijk hoe groot de betrokkenheid van Zoetermeerders is bij dit onderwerp. Voor de Zoetermeerse VVD was het essentieel dat juist deze gemeenteraad, die verantwoordelijk was voor de opvolging van zowel het referendum als het burgerberaad, ook zelf tot een samenhangende en gedragen keuze zou komen. Met het aannemen van het VVD-plan heeft de raad die verantwoordelijkheid genomen.
De kern van het door de raad vastgestelde beleid is eenvoud en duidelijkheid. Het VVD-amendement kiest voor nascheiding als norm in de hele stad, zonder een verplichte derde container en zonder een lagere ophaalfrequentie. Daarmee komt er één herkenbaar afvalsysteem voor heel Zoetermeer. Dat voorkomt wijkverschillen, vermindert verwarring en sluit aan bij wat inwoners in eerdere trajecten duidelijk hebben aangegeven. Berend Aptroot verwoordde dat al in de commissie Stad van 12 januari 2026: ‘Het gaat niet om een radicale koerswijziging, maar om een praktische verbetering van het voorliggende plan, gericht op wat in Zoetermeer aantoonbaar werkt’.
In zowel de commissie als de raad benadrukte Aptroot dat hij zijn afweging baseerde op ervaringen in vergelijkbare groeigemeenten. Steden als Almere, Almelo en Purmerend laten zien dat een systeem met nascheiding en zonder extra containers beter aansluit bij het dagelijks leven van inwoners en daardoor meer draagvlak kent. ‘De grootste weerstand in de stad zat niet op het doel, maar op de middelen’, zo maakte hij duidelijk. Dat was voor de VVD aanleiding om met een wijziging te komen die recht doet aan de wens om minder restafval te produceren, maar zonder extra gedoe voor huishoudens.
Een belangrijk element van het aangenomen VVD-plan is de verschuiving van de focus van grijs naar groen. Uit cijfers blijkt dat meer dan de helft van het restafval bestaat uit GFT-E dat eigenlijk in de groene container thuishoort. Door daar de komende jaren vol op in te zetten, is de grootste milieuwinst én de grootste kostenbesparing te behalen. Aptroot wees er in de raad op dat het debat vaak blijft hangen bij plastic, terwijl dat in kilo’s een relatief klein deel van het afval vormt. ‘Als we echt verschil willen maken, moeten we ons richten op de groene bak’, stelde hij. Dat uitgangspunt is nu expliciet verankerd in het vastgestelde afvalbeleidsplan.
Het financiële effect van deze keuze was voor de VVD een belangrijk argument. De verwerking van restafval is aanzienlijk duurder dan die van GFT-E. In het meest voorzichtige scenario, waarin inwoners minder goed scheiden dan verwacht, blijven de kosten beperkt tot minder dan vijftig cent per huishouden per maand. Als Zoetermeerders hun afval goed scheiden, ontstaat juist een voordeel dat kan oplopen tot ruim tien euro per huishouden per jaar. Aptroot maakte daar in de raad een principieel punt van: wie goed scheidt, draagt bij aan lagere kosten voor iedereen.
Ook op het gebied van communicatie en uitvoering sluit het aangenomen VVD-plan aan bij de adviezen uit het burgerberaad. De nadruk ligt op duidelijke uitleg, voorspelbare regels en ondersteuning van inwoners, in plaats van op dwang of steeds nieuwe verplichtingen. Er is bewust gekozen voor een systeem dat mensen begrijpen en kunnen toepassen, omdat dat de slagingskans vergroot. Lokale media benadrukten in hun berichtgeving het brede politieke draagvlak voor deze aanpak en het feit dat de raad met het VVD-amendement kiest voor rust en duidelijkheid in het afvalbeleid.
Met het aannemen van het VVD-amendement heeft de gemeenteraad dus niet alleen een afvalbeleidsplan vastgesteld, maar expliciet gekozen voor de koers van gemak voor inwoners, focus op wat het meeste oplevert en grip op de kosten. Voor de Zoetermeerse VVD is dat precies waar verantwoord lokaal bestuur om draait: luisteren naar inwoners, leren van eerdere ervaringen en beleid maken dat werkt in de praktijk. Zoetermeer zet daarmee een nuchtere en betaalbare stap naar minder restafval en een schonere stad.
