Wie wel eens een bijeenkomst van de Cultuurkantine in Zoetermeer bezoekt, weet dat er aan creativiteit en enthousiasme geen gebrek is. Maar er is ook een terugkerende bron van ergernis: het aanvragen van gemeentelijke subsidies. Een proces dat volgens menig deelnemer vooral veel tijd, geduld en administratieve behendigheid vraagt.
Wat daarbij aan gemeentelijke kant naar mijn mening lijkt te worden vergeten, is dat veel aanvragen worden ingediend door vrijwilligers. Mensen die zich in hun vrije tijd inzetten voor kunst en cultuur. Zij zijn doorgaans geen professionele subsidieadviseurs. Toch lijkt de ambtelijke organisatie soms wel van die veronderstelling uit te gaan. Ook wordt regelmatig geklaagd over het gebrek aan bereidheid om actief mee te denken over wat binnen de regels wél mogelijk is.
Onlangs las ik het artikel ‘Subsidie aanvragen: een fluitje van een cent?’ van Hanneke Muilwijk en Taco Schaaf. Zij onderzochten namens de Rekenkamer Oost-Nederland de toegankelijkheid van subsidieregelingen in Gelderland en Overijssel. Hun bevindingen lijken mij ook voor Zoetermeer relevant.
De onderzoekers onderscheiden drie hindernissen: weten dat een subsidie bestaat, de juiste regeling kunnen vinden en vervolgens de aanvraag succesvol doorlopen. Maar hun onderzoek levert nog een belangrijker inzicht op: een subsidieregeling moet aansluiten bij de mogelijkheden van de aanvrager, niet andersom. Dat betekent: rekening houden met de dagelijkse praktijk van vrijwilligersorganisaties. Geen onnodig ingewikkelde voorwaarden, geen disproportionele administratieve verplichtingen en vooral passende ondersteuning. De Rekenkamer beveelt zelfs aan om de doelgroep actief te betrekken bij het ontwikkelen van subsidieregelingen.
Natuurlijk moet de gemeente zorgvuldig omgaan met gemeenschapsgeld. Rechtmatigheid en controleerbaarheid zijn geen overbodige bureaucratische bedenksels. Maar tussen het strikt toepassen van regels en het actief meedenken over wat binnen die regels mogelijk is, ligt een wereld van verschil. Een ambtenaar hoeft de subsidieaanvraag niet over te nemen, maar mag best helpen om deze tot een goed einde te brengen.
Misschien moeten we in Zoetermeer daarom eens niet alleen kijken naar hoeveel subsidie wordt verstrekt, maar ook naar wie afhaakt, wie nooit een aanvraag indient en waarom. En vooral: hoe ervaren vrijwilligers zelf de ondersteuning door de gemeente? Het onderzoek uit Oost-Nederland biedt daarvoor waardevolle aanknopingspunten. Niet omdat daar alle antwoorden zijn gevonden, maar omdat de juiste vragen worden gesteld.
Deze column geeft de mening van Rob Duiven weer en niet het standpunt van de (fractie van de) Zoetermeerse VVD
