De Zoetermeerse VVD is helder: particuliere woningen zijn geen beleidsinstrument en het eigendomsrecht van inwoners mag niet lichtvaardig worden ingeperkt door een grootschalige monumentenaanwijzing. Op maandag 23 februari 2026 behandelde de gemeenteraad het agenderingsverzoek ‘Gang van zaken Project Post ’45: voorselectie gemeentelijke monumenten en communicatie richting bewoners’. Aanleiding was de voorselectie van circa 2.500 Post ’45-woningen die mogelijk als gemeentelijk monument zouden worden aangewezen. Wat begon als een erfgoedtraject, groeide uit tot een kwestie die duizenden inwoners in onzekerheid bracht over verbouwingen, verduurzaming, vergunningen en de financiële gevolgen voor hun woning.
Namens de VVD sprak fractievoorzitter Lisette Sandifort met een ‘zwaar hart‘ over de impact van het proces. ‘De afgelopen weken zaten duizenden inwoners in onzekerheid’, stelde zij. ‘Hun woning is geen beleidsinstrument. Het is hun thuis, hun investering, hun pensioen’, Volgens de VVD gaat het hier niet om een klein cultuurproject, maar om een ingreep die direct raakt aan het eigendomsrecht en de vrijheid van mensen om keuzes te maken over hun eigen huis.
Sandifort maakte duidelijk dat de Zoetermeerse VVD altijd kritisch is geweest op het aanwijzen van particuliere woningen als monument. Niet uit onverschilligheid voor historie, maar omdat bescherming geen doel op zich mag worden. ‘Trots zijn op je stad betekent niet dat je woningen aanwijst omdat het kan of omdat het mooi staat op een erfgoedlijst’, aldus de fractievoorzitter. Zij sprak haar waardering uit voor de enorme inzet van bewoners: insprekers in de raad, bewonersbijeenkomsten, brieven, gesprekken en onderlinge organisatie. Die betrokkenheid onderstreepte volgens haar hoe diep dit dossier ingreep in het dagelijks leven van inwoners.
Naast de inhoud was er stevige kritiek op het proces. Volgens de VVD is het traject gepaard gegaan met onduidelijkheid, stress en gebrekkige communicatie. Zoveel onrust en zo weinig heldere antwoorden had voorkomen moeten worden. Sandifort vroeg het college daarom expliciet om een onafhankelijk extern onderzoek naar de gang van zaken. Transparantie en leren van fouten zijn volgens de VVD essentieel om vertrouwen te herstellen.
De kern van het debat lag echter bij de vraag: pauzeren of stoppen? Het college had in een memo aangegeven het traject op pauze te zetten. Voor de VVD was dat onvoldoende. ‘Zolang de lijst bestaat, blijft de onzekerheid bestaan’, aldus Sandifort. Daarom diende de VVD, samen met alle andere aanwezige partijen, de motie ‘Stopzetten Voorselectie gemeentelijke monumenten Post ’45’ in. De motie vraagt om het traject definitief te beëindigen en de voorselectielijst te vernietigen. De gemeenteraad nam de motie met algemene stemmen aan.
Door het plotselinge vertrek van LHN-wethouder Weerwag had VVD-wethouder Jan Iedema het dossier overgenomen. Hij erkende in zijn reactie dat het traject niet zorgvuldig genoeg is verlopen. Namens het college bood hij excuses aan aan de inwoners: ‘Dat had niet op deze manier moeten en mogen gebeuren’. Hij bevestigde dat het college stopt met het Post ’45-traject en dat er een externe evaluatie komt om te onderzoeken wat er misging en welke lessen moeten worden getrokken.
Daarnaast gaf Iedema aan dat het college samen met de raad wil werken aan een nieuwe gemeentelijke erfgoedverordening. Daarin moet helder worden vastgelegd wat Zoetermeer onder erfgoed verstaat en hoe zorgvuldig met aanwijzingen wordt omgegaan. Voor de VVD is daarbij van belang dat duidelijk wordt vastgelegd dat particuliere woningen in de toekomst niet opnieuw op vergelijkbare wijze worden aangewezen.
Met het aannemen van de motie is er een streep gezet onder de voorselectie. Voor de Zoetermeerse VVD is dat geen politieke overwinning, maar een noodzakelijke correctie. Duidelijkheid, rechtszekerheid en respect voor eigendom staan voorop. De komende periode staat in het teken van herstel van vertrouwen en het zorgvuldig vormgeven van toekomstig erfgoedbeleid, met oog voor historie, maar altijd met de belangen van inwoners als uitgangspunt.
